Archief | Recensie RSS feed for this section

Een ware gebeurtenis

16 Dec

Recensie van ‘Een ware gebeurtenis’ (Emil Hakl) voor Mappa Libri.

Emil Hakl, het pseudoniem van de Tsjechische schrijver Jan Beneš (°1958), begon in de jaren tachtig na een nogal wild leven met het schrijven van poëzie. Zijn nieuwste in het Nederlandse vertaalde boek, ‘Een ware gebeurtenis’, mag vooral niet autobiografisch zijn, maar gaat wel over het leven van een schrijver die toevallig Jan heet. Jan schrijft nogal poëtisch en zonder veel structuur op wat hij denkt en meemaakt. Helaas maakt Jan weinig mee. Hij mag in Noorwegen uit zijn boek voorlezen, keert nadien terug naar Praag en speelt graag computergames met zijn vriend.

emil hakl2

Lees verder

Advertenties

Het einde van de rode mens

2 Dec

Recensie van ‘Het einde van de rode mens’ (Svetlana Alexijevitsj) voor de Leeswolf.

Was het leven in de Sovjet-Unie nu goed of slecht? Voor westerlingen lijkt het antwoord op die vraag eenvoudig. Maar vele oud-Sovjetburgers worstelen tot vandaag met die vraag.

In haar nieuwste boek, ‘Het einde van de rode mens: leven op de puinhopen van de Sovjet-Unie” (oorspronkelijke titel: ‘tweedehandstijd’) maakt de internationaal bekroonde Svetlana Alexijevitsj (°1948) de balans op van de voorbije decennia. Daarvoor interviewde de Wit-Russische schrijfster een hele rij oud-Sovjetburgers over hun concrete leven als ‘rode mens’. Uit die getuigenissen komt ook hun beeld op de wereld van vandaag en gisteren naar voren. Centraal staat het voortdurende conflict tussen pro- en anticommunisten, die hun gemeenschappelijke verleden door een compleet andere bril bekijken.

eindevdrodemens Lees verder

Vasili Grossman: ‘Reis door Armenië’ en ‘Een klein leven’

11 Nov

Recensie van de boeken ‘Reis door Armenië’ en ‘Een klein leven’ (Vasili Grossman) voor de Leeswolf 

De bekendste roman van Vasili Grossman (1905-1964), ‘Leven en Lot’, werd begin jaren ’60 door de Sovjetautoriteiten in beslag genomen. Ze hadden hun lesje geleerd na de brute vervolging van Boris Pasternak een paar jaar eerder, die de schrijver van ‘Dokter Zjivago’ wereldwijd tonnen aandacht had bezorgd (zie recensie ‘De Zaak Zjivago’). In 1962 werd Grossman voor twee maanden naar Armenië gestuurd om een vertaling te maken van een Armeens boek.

reisdoorarmenie

Lees verder

De zaak Zjivago

17 Okt

Recensie van het boek ‘De zaak Zjivago’ (Peter Finn & Petra Couvée) voor de Leeswolf

In de Sovjetunie was Boris Pasternak lange tijd een populair en gerespecteerd schrijver. Pasternak telefoneerde met Stalin, ontmoette Trotsky en werd door zijn lezers aanbeden. Dat veranderde in de herfst van 1958, toen Pasternak onder druk van de Sovjetautoriteiten de Nobelprijs voor Literatuur weigerde. Een jaar voordien was immers zijn boek ‘Dokter Zjivago’ uitgekomen – ondanks een publicatieverbod in de Sovjetunie.

zaak z Lees verder

Ze volgden me op straat

10 Sep

Recensie van het boek ‘Ze volgden me op straat’ (Oksana Tsjelisjeva) voor de Leeswolf 

Oksana Tsjelisjeva doceerde lange tijd Latijn en Engels aan de universiteit in haar thuisstad Nizjni Novgorod; in haar vrije tijd schreef ze artikelen over het behoud van stedelijk erfgoed. Aan dat rustige leven komt een einde als ze in 2003 op de tram betrokken raakt bij een incident met een dronken FSB-agent die weigert een kaartje te kopen. Tsjelisjeva wil zich engageren tegen dergelijk onrecht en wordt actief bij de niet-gouvernementele organisatie (ngo) ‘Russisch-Tsjetsjeense Vriendschapsvereniging’, die mensenrechtenschendingen in Tsjetsjenië aanklaagt. Nochtans heeft ze geen enkele band met de woelige en gevaarlijke regio, bijna 2000 kilometer verwijderd van haar woonplaats. ‘De zorg voor de toekomst van het Rusland dat ik voor mijn dochter wens’ omschrijft ze als grootste drijfveer voor haar nieuwe strijd.

oksana Lees verder

De schrijver-correspondent

24 Aug

Recensie van het boek ‘De correspondent’ (Pieter Waterdrinker) voor De Leeswolf

De Nederlandse schrijver Pieter Waterdrinker woont al sinds de jaren negentig met zijn Russische partner Julia in Moskou en Sint-Petersburg. In ‘De correspondent’ haalt Waterdrinker verhalen boven uit zijn vroeger leven als correspondent in Rusland: de oorlog in Georgië, de ramp met de onderzeeër Koersk en de uitbouw van de Olympische stad Sotsji. Daarnaast komen ook klassieke Russische onderwerpen aan bod, zoals zijn persoonlijke ervaringen met de KGB, het alsmaar groter wordende verschil tussen rijk en arm en de jonge gewillige Russinnen die wachten op ‘de Prins in de witte Mercedes’ en de schrijver betoveren met hun ‘ogen als warmwaterbronnen’, ‘ogen als inktvlekken’ of ‘glanzend oogwit’.

waterdrinker Lees verder

Nieuwe poëzie uit Rusland

7 Aug

Recensie van ‘Nieuwe poëzie uit Rusland’ voor de Leeswolf

De Russische poëzie is nogal jong en beperkt. Tot 1800 was Russisch de platte volkstaal en het Oudkerkslavisch de edele schrijftaal. Aangezien in de sovjetjaren alle kunst in het teken van het socialistisch realisme moest staan, werd in die periode weinig gedurfde poëzie gepubliceerd. Toch experimenteerden Russische dichters weldegelijk: sommigen gaven poëzietijdschriften in vijf exemplaren uit en futuristen hielden zich bezig met ‘zaoem’, de taal die ‘achter het verstand’ bestaat, die je niet kunt begrijpen maar alleen kunt aanvoelen.

rus poezie 1 rus poezie 2

Lees verder

Reizen zonder Tsjechov

24 Jun

Recensie van het boek ‘Het brilletje van Tsjechov: Reizen door Rusland’ (Michel Krielaars) voor de Leeswolf

Voor hij in 2007 correspondent in Moskou werd, kreeg NRC-journalist Michel Krielaars een uitstekend idee: tijdens zijn vijfjarig verblijf in Rusland zou hij een boek schrijven over het leven van zijn idool Anton Tsjechov (1860-1904), onder meer bekend van ‘De dame met het hondje’. In ‘Het brilletje van Tsjechov’ stapt Krielaars in de sporen van de Russische arts-schrijver. Op zijn diverse reizen door Rusland zet de journalist Tsjechov’s pince-nez – het knijpbrilletje – op om Rusland en de beruchte ‘Russische ziel’ te doorgronden.

krielaars

Lees verder

Het mysterieuze Kremlin

20 Jun

Recensie van het boek ‘Het Kremlin: een politieke en culturele geschiedenis’ (Catherine Merridale) voor de Leeswolf

Het Kremlin aan het Rode Plein in Moskou is een van de bekendste gebouwen ter wereld. Het gigantische complex vol kerken en paleizen, omgeven door een rode bakstenen muur met kantelen, boezemt vele Russen en toeristen ontzag in. Tevens staat het Kremlin symbool voor de grootsheid van de Russische geschiedenis. Zoals een stadsgids uit 1856 schrijft: “Als Moskou het hart van Rusland is, dan is het Kremlin niet enkel het hart en de ziel van ons witstenen Moskou, maar tevens de kiem waaruit ons Russische tsarenrijk is voortgekomen.”

kremlin

Lees verder

Het leven zoals het was: Tegendraads in de Sovjetunie

15 Apr

Recensie van het boek ‘Een Russische geschiedenis’ (Ljoedmila Oelitskaja) voor de Leeswolf 2014/20, nr. 2 – April

‘Het was een bijzonder man. Op zijn manier een patriot. Terwijl wij kosmopolieten zijn. Ons vaderland is de muziek’.

Vaak wordt beweerd dat men betrekkelijk goed kan leven in autoritair geregeerde landen. Dat is best mogelijk, maar geldt vermoedelijk nooit voor burgers met een mening, mensen die opkomen tegen onrecht, kunstenaars en intellectuelen die uiting willen geven aan hun gevoelens en gedachten.

russ geschiedenis

Lees verder