Nieuwe poëzie uit Rusland

7 Aug

Recensie van ‘Nieuwe poëzie uit Rusland’ voor de Leeswolf

De Russische poëzie is nogal jong en beperkt. Tot 1800 was Russisch de platte volkstaal en het Oudkerkslavisch de edele schrijftaal. Aangezien in de sovjetjaren alle kunst in het teken van het socialistisch realisme moest staan, werd in die periode weinig gedurfde poëzie gepubliceerd. Toch experimenteerden Russische dichters weldegelijk: sommigen gaven poëzietijdschriften in vijf exemplaren uit en futuristen hielden zich bezig met ‘zaoem’, de taal die ‘achter het verstand’ bestaat, die je niet kunt begrijpen maar alleen kunt aanvoelen.

rus poezie 1 rus poezie 2

Om een aantal moderne en hedendaagse Russische dichters voor het voetlicht te brengen, stelde de redactie van Perdu, een literair podium in Amsterdam, het hoogst leesbare ‘Nieuwe poëzie uit Rusland’ samen. De tweedelige bundel bevat tientallen bladzijden – deels voor het eerst – in het Nederlands vertaalde gedichten die begrijpelijk en bondig worden geduid door een aantal dichters en slavisten van bij ons.

Het eerste deel, ‘Het gedicht als alternatieve ruimte’ (foto links), laat dichters aan het woord die op zoek waren naar ruimte buiten de officiële kaders, ingesteld door de kerk, het tsaristisch regime of de Sovjetmacht. Een hele reeks mooie visuele gedichten en zelfontworpen boekomslagen van besproken dichters sluit het deel af.

Deel 2 (‘Politieke taal’, foto rechts) bespreekt postcommunistische poëzie. Vooral de figuur en het werk van Kirill Medvedev, ‘Ruslands eerste echte post-sovjetdichter’, vallen op. Medvedev, die zich spiegelt aan Charles Bukowski, profileert zich onder meer op Facebook als uitgesproken politiek dichter die regelmatig uitpakt met protestacties tegen het heersende regime. Ook binnen de literaire wereld schopt Medvedev graag keet: hij beloofde ooit om 5 jaar lang geen poëzie meer te schrijven en richtte uit protest zijn eigen Vrije Marxistische Uitgeverij op, waarmee hij ook schrijvers als Slavoj Zizek in Rusland introduceerde.

Leukst zijn eigenlijk de gedichten die twee Nederlandse dichters zelf schreven voor deze bundel. In ‘Het cijfer woord’ speelt de jonge Lieke Marsman in navolging van onder meer de avantgardistische Ry Nikonova met de rol van cijfers en letters: ‘z(elf): een min een / 0 ademt de 0’. Daarnaast maakt Maarten van der Graaff een eigen versie van het gedicht ‘in de smolenski supermarkt’, waarin Kirill Medvedev licht ironisch de trance beschrijft die hij in een dure supermarkt ervaart bij de aankoop van een goedkoop potje sprotpaté (‘ik vond het daar nu eenmaal / zo mooi / ik had het daar / zo naar mijn zin’). Van der Graaff transponeert het verhaal mooi naar de Albert Heijn XL in Utrecht: ‘Misschien heeft de overweldigende, / agressieve perfectie van de AH XL / mijn gevoelsleven aangetast.’

Hoewel in de duidingsteksten soms onduidelijk is welke gedichten precies besproken worden en twee Engelse duidingsteksten helaas niet vertaald werden, geeft dit boek een ontspannende, interessante en verbazend laagdrempelige inleiding op een onbekend stuk Russische poëzie. Ideaal voor de lezer die eens op zoek is naar iets anders.

Lukas Vanacker

**** Zeer goed
II Vraagt inspanning

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: