Reizen zonder Tsjechov

24 Jun

Recensie van het boek ‘Het brilletje van Tsjechov: Reizen door Rusland’ (Michel Krielaars) voor de Leeswolf

Voor hij in 2007 correspondent in Moskou werd, kreeg NRC-journalist Michel Krielaars een uitstekend idee: tijdens zijn vijfjarig verblijf in Rusland zou hij een boek schrijven over het leven van zijn idool Anton Tsjechov (1860-1904), onder meer bekend van ‘De dame met het hondje’. In ‘Het brilletje van Tsjechov’ stapt Krielaars in de sporen van de Russische arts-schrijver. Op zijn diverse reizen door Rusland zet de journalist Tsjechov’s pince-nez – het knijpbrilletje – op om Rusland en de beruchte ‘Russische ziel’ te doorgronden.

krielaars

Anton Tsjechov vormt in dit boek meer een welkome rode draad dan een onmisbare verhaallijn. De verbinding tussen het leven van Tsjechov en het leven van de Russen vandaag is soms nogal vergezocht. “Hoe zou Tsjechov op het protest van Pussy Riot hebben gereageerd, vraag ik me af”, luidt bijvoorbeeld de overgang tussen een verhaal over Pussy Riot en een bespiegeling over de verhouding van Tsjechov tot religie. Daarnaast handelt een groot deel van het boek over een lange reis die Tsjechov dwars door Rusland maakte. Daarbij bezoekt Krielaars Samara, waar Tsjechov niet is geweest, maar reist hij niet naar het eiland Sachalin in het Verre Oosten (“te ver, te guur en te duur”), waar Tsjechov na zijn reis drie maanden verbleef. Erg actueel is dan weer de vaststelling dat de Oekraïense regering geen geld heeft voor de dringende renovatie van het Tsjechovmuseum in Jalta op de Krim. Volgens Krielaars vinden de Russen dat de Oekraïners hiervoor moeten betalen omdat het huis op Oekraïens grondgebied ligt. Misschien kan de Russische bezetting van de Krim voor Tsjechovfans toch goed nieuws betekenen.

Michel Krielaars is op zijn best als hij gewoon vertelt over zijn belevenissen als correspondent in Rusland. Daarbij heeft hij een voorkeur voor de zwarte zijde van de maatschappij, die hij op nuchtere maar meelevende manier beschrijft. Verhalen over de belabberde staat van ziekenhuizen, de begrafenismaffia, klokkenluiders bij de politie, de situatie van Chinese gastarbeiders, het nachtelijke leven van prostitués in bijberoep, de opsporing van drugsverslaafden en een avond bij de ontnuchteringspolitie geven een uitstekend maar vaak schrijnend beeld van de Russische samenleving. Krielaars kaart ook overtuigend zijn ergernissen aan over de muziek in horecazaken, ingeslapen obers, corrupte ambtenaren, het gedrag van oligarchen in het westen en het succes van reactionaire politici.

Al heel wat Nederlanders schreven de laatste jaren een boek over Rusland. ‘Het brilletje van Tsjechov’ leest niet zo avontuurlijk als ‘Koorddansen in de Kaukasus‘ van Olaf Koens en niet zo doorleefd als ‘Moskou Is Een Gekkenhuis’ van Peter d’Hamecourt. Maar dankzij de mooie verhalen over Rusland blijkt het boek toch het lezen waard, en sowieso voor muziek- en literatuurliefhebbers.

*** goed
II vraagt inspanning

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: