Het mysterieuze Kremlin

20 jun

Recensie van het boek ‘Het Kremlin: een politieke en culturele geschiedenis’ (Catherine Merridale) voor de Leeswolf

Het Kremlin aan het Rode Plein in Moskou is een van de bekendste gebouwen ter wereld. Het gigantische complex vol kerken en paleizen, omgeven door een rode bakstenen muur met kantelen, boezemt vele Russen en toeristen ontzag in. Tevens staat het Kremlin symbool voor de grootsheid van de Russische geschiedenis. Zoals een stadsgids uit 1856 schrijft: “Als Moskou het hart van Rusland is, dan is het Kremlin niet enkel het hart en de ziel van ons witstenen Moskou, maar tevens de kiem waaruit ons Russische tsarenrijk is voortgekomen.”

kremlin

Catherine Merridale, hoogleraar moderne geschiedenis in Londen, vertelt in ‘Het Kremlin: een politieke en culturele geschiedenis’ het verhaal van dit indrukwekkende ‘fort’ vanaf de eerste vermelding in de twaalfde eeuw. De legendarische grootvorst Ivan III liet het huidige complex in de vijftiende eeuw in baksteen bouwen nadat bleek dat de vorige kalkstenen versie onder kanonvuur verbrijzelde. Na een eindeloze rij branden en andere rampen besliste Peter de Grote het tsarenhof naar Sint-Petersbrug te verplaatsen. Daardoor verloor het Kremlin in de achttiende eeuw aan betekenis. De grote brand van Moskou in 1812, die de nederlaag van Napoleon inluidde, deed de Russen opnieuw de waarde van het Kremlin beseffen. Niettemin sloopten de sovjets later heel wat gebouwen binnen het Kremlin op basis van hun indeling in vier categorieën. Stalin legde op het Kremlin een groot plein aan waarop tanks en marcherende manschappen best tot uiting kwamen. De politieke vijanden Gorbatsjov en Jeltsin werkten 12 weken lang in hetzelfde gebouw, de ene als president van de Sovjet-Unie, de andere als president van Rusland. Die situatie leidde tot hilarische discussies bij de reservatie van de mooiste zalen van het complex.

‘Het Kremlin: een politieke en culturele geschiedenis’ bevat heel wat leuke weetjes. Zo blijkt de in 1625 voltooide Verlosserstoren mogelijks gebaseerd op een voorloper in Gent, wellicht het Belfort. Daarnaast verklaart Catherine Merridale waarom veel dochters, zussen en tantes van de tsaar ongetrouwd bleven. Aangezien zij te belangrijk waren voor de gewone huwelijksmarkt, werden ze namelijk vaak in het Kremlin opgesloten. Voorts insinueert Merridale het bestaan van een geheime metrolijn onder het Kremlin, die naar het buitenhuis van Stalin zou lopen. Helaas kan de auteur dit mysterie niet ophelderen.

00004868(Links: het Kremlin)

De oorspronkelijke titel ‘Red Fortress. The Secret Heart of Russia’s History’ is correcter dan de Nederlandse vertaling. Regelmatig vertelt de auteur immers gewoon de geschiedenis van Rusland, en verzeilt het Kremlin op de achtergrond. Daarnaast blijft Merridale vaak steken in een eindeloze beschrijving van familiebanden en reisroutes (“als gewoonlijk sneeuwde het ook”). Ook de onnavolgbare rij patriarchen, bojaren, officieren en tsaren die de revue passeert, maakt het verhaal niet eenvoudig om volgen. Daardoor ontstaat soms eerder een saaie opsomming van historische feiten dan een vlot leesbaar verhaal. Toch is deze turf, inclusief mooie kleurenprenten, een aanrader voor iedereen die wil ontdekken wat zich de voorbije eeuwen in het centrum van Moskou achter de rode bakstenen muren afspeelde.

*** goed
III Moeilijk boek, voor specialisten

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: