Het brokkenparcours van Peer Steinbrück

24 sep

Dit artikel verscheen eerder – licht gewijzigd – op de nieuwswebsite Apache.

Een kandidaat-bondskanselier die zijn middelvinger opsteekt! De Stinkefinger was maar een van de vele missers die Peer Steinbrück tijdens de Duitse verkiezingscampagne beging. Waarom kreeg de gereputeerde oud-minister snel de bijnaam ‘Pannen-Peer’?

Lange tijd bleef onduidelijk wie de Duitse sociaaldemocratische partij (SPD) tegen bondskanselier Angela Merkel in het veld zou sturen. De leden van de trojka, de feitelijke partijtop, voelden zich oorspronkelijk alle drie geroepen. Tegen fractieleider Frank-Walter Steinmeier sprak dat hij bij de vorige verkiezingen kansloos door Angela Merkel werd verslagen. Peer Steinbrück, van 2005 tot 2009 minister van Financiën in de eerste regering-Merkel, werd geprezen om zijn intelligentie, daadkracht en gevoel voor humor. Sigmar Gabriel beschikte als partijvoorzitter uiteindelijk over het voorrecht om zichzelf tot Kanzlerkandidat uit te roepen.

De uiteindelijke beslissing was voor eind 2012 gepland. Maar in september van dat jaar maakte Frank-Walter Steinmeier onverwacht publiek dat hij geen zin had in een tweede kandidatuur voor het hoogste ambt van Duitsland. Aangezien Sigmar Gabriel in peilingen veel minder goed scoorde dan Peer Steinbrück, liet de partijvoorzitter de kelk aan zich voorbijgaan: Steinbrück moest Angela Merkel uit het zadel lichten. De partij startte slecht voorbereid in de verkiezingsstrijd. “Voor Steinbrück was er geen campagne, geen podium, geen medewerkers; er was niks”, zei voormalig SPD-kopstuk Franz Müntefering een tijd geleden in Die Zeit. “De start was mislukt. De haren rezen mij ten berge.” Sinds zijn aanduiding haalde de sociaaldemocraat voortdurend het nieuws met een nieuwe ‘panne’.

 IMG_3858(Peer Steinbrück op zijn ‘Klartext Open Air’-tour in Berlijn)

PANNE 1: Promotie

Het liep al fout met de verkiezingsaffiches van de sociaaldemocraten. In het voorjaar stelde de partij trots haar nieuwe verkiezingsslogan voor: ‘Das Wir entscheidet’ (Het ‘Wij’ beslist). Het Oostenrijkse uitzendbedrijf Propartner diende prompt klacht. De firma gebruikte de bewuste slogan namelijk al sinds 2007 en kon niet smaken dat de SPD de regelgeving rond uitzendarbeid wil verstrengen.

In het hele land verscheen de spreuk op de verkiezingsaffiches van de SPD. Helaas kwamen de milieuvriendelijke ‘Eco Wave’-affiches begin augustus door de zware regenbuien op verschillende plaatsen los. Volgens een partijwoordvoerder moest de SPD 10% van de 900 000 plakkaten vervangen. In de Berlijnse wijk Dahlem verschenen plots affiches uit een oude verkiezingscampagne van SPD-burgemeester Klaus Wowereit in het straatbeeld. De lokale partijafdeling had die oude exemplaren uit 2006 teruggehaald omdat de borden voor deze campagne te laat werden geleverd.

Ook de inhoud van bepaalde verkiezingsaffiches leidden tot twisten. Een affiche met een poetsvrouw en een klusjesman moest bijvoorbeeld de SPD-eis voor een wettelijk minimumloon van 8,50 euro ondersteunen. De vereniging van gebouwreinigers reageerde boos: reinigingspersoneel heeft in het westen van Duitsland namelijk recht op een minimumuurloon van 9 euro. Met die minimumvergoedingen nam de SPD het overigens zelf niet altijd even nauw. De SPD-afdeling in de noordelijke deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren bleek de kelners op partijevenementen 6,62 euro per uur te betalen, bijna 2 euro minder dan het door de partij geëiste minimumloon.

IMG_3846PANNE 2: Medewerkers

Verschillende leden van het team dat Steinbrück rond zich verzamelde, waren niet onbesproken. Begin juni stuurde de SPD-kandidaat zijn woordvoerder Michael Donnermeyer de laan uit omdat de campagne niet draaide zoals het hoorde. De nieuwe woordvoerder, Rolf Kleine, bleek de dag na zijn aanstelling zijn profiel op Facebook te hebben gewist omdat hij naast de naam van Philipp Rösler, de liberale partijvoorzitter van Viëtnamesische origine, een foto van een Viëtnamesische legergeneraal had geplaatst. Kleine haastte zich met excuses.

De online campagne van de SPD haperde eveneens. Roman Maria Koidl, de online-adviseur die Steinbrück in november rekruteerde, bleek vroeger te hebben gewerkt voor een hedge fonds dat in woningen investeerde. Bovendien woont Koidl in Zwitserland, waar ook zijn firma is geregistreerd. Bepaald onaangename details voor Steinbrück, die de stijgende woninghuurprijzen wil indammen en als minister van Financiën dreigde om de cavalerie naar het belastingparadijs Zwitserland te sturen. Ook de tijdelijke verkiezingswebsite “Peerblog” zorgde voor kopzorgen. De website werd gefinancierd door vijf ondernemers die anoniem wilden blijven. Tegenstanders bekritiseerden de weinig transparante steun. Na aanvallen van hackers ging de website offline.

Andere campagnemedewerkers lagen te slapen bij de organisatie van de ‘woonkamergesprekken’, waarbij kiezers de gelegenheid kregen om informeel met de toekomstige bondskanselier te discussiëren. In januari bracht Steinbrück zijn eerste huisbezoek aan een ‘doodgewone’ familie in Edesbüttel. De familie Bebnowski had vier jaar geleden echter al een andere SPD-topper over de vloer gekregen. Dochter Marike Bebnowski werkte namelijk voor de toenmalige secretaris-generaal van de partij, Hubertus Heil. De familie Bebnowkski bleek minder doodgewoon dan aangenomen.

Niet alleen Steinbrücks eerste huisbezoek liep uit op een sisser. Ook zijn eerste optreden na de zomervakantie was geen succes. De SPD’er, in wandelkledij en met een strohoed op het hoofd, beklom samen met een honderdtal journalisten de berg Lusen in Beieren. De Engelse uitspraak van de berg (lose) zorgde al meteen voor hilariteit. Toen Steinbrück zwetend de top bereikte, werd hij opgewacht door de jongerenafdeling van de christendemocratische partij. De jongelingen ontvouwden bij aankomst boven een groot spandoek met het opschrift: “De top is bereikt. Vanaf nu gaat het voor de SPD enkel nog bergaf”. De journalistenkudde vond het geweldig.

IMG_3799PANNE 3: Uitspraken

“Ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg”, poneert Peer Steinbrück graag. In tegenstelling tot Angela Merkel, die in bijna geen enkele discussie stelling neemt, verkondigt hij over alles en iedereen zijn mening. ‘Klartext’ (klare taal), zo omschrijft Steinbrück zijn handelsmerk. Tegenstanders gebruiken Steinbrücks stoere uitspraken graag om te bewijzen dat de SPD’er niet over de diplomatische gaven beschikt om het ambt van bondskanselier naar behoren in te vullen.

Ten tijde van de regeringscrisis in Italië omschreef Steinbrück de Italiaanse politici Silvio Berlusconi en Beppe Grillo als ‘clowns’. De Italiaanse president Giorgio Napolitano annuleerde daarop een geplande ontmoeting met de SPD’er. Aan de ‘Frankfurter Allgemeinen Sonntagszeitung’ zei Steinbrück: “Angela Merkel is populair omdat ze een vrouwenbonus heeft.” Met die uitspraak bruuskeerde Steinbrück vermoedelijk heel wat vrouwen, die hij sowieso moeilijk aanspreekt. Tijdens een bijeenkomst met krantenlezers verweet hij Merkel een gebrek aan passie voor Europa. Dat kwam volgens hem omdat Merkel is opgegroeid in de DDR. Die uitspraak kwam niet goed aan in het oosten van het land.

Sommige van Steinbrücks uitspraken zijn minder choquerend maar wel grappig. Zo gaf hij in een vrolijke bui toe dat hij honderden gloeilampen hamsterde bij de invoering van het Europees verbod op gloeilampen in 2009. De grote wegbereider van dat verbod was de toenmalige Duitse milieuminister en huidige SPD-voorzitter… Sigmar Gabriel.

berlusconi187_v-contentgross(Bron: NDR)

PANNE 4: Financiën

Een oude wijsheid zegt: “Katholieken moeten opletten met vrouwen, socialisten met geld”. Ook Steinbrück kenmerkt een lastige verhouding met centen. Als oud-minister van Financiën was Peer Steinbrück een graag geziene gast om zijn licht over de eurocrisis te laten schijnen. Sinds 2009 verdiende de SPD’er 1,25 miljoen euro met de tientallen voordrachten die hij onder meer bij banken en stichtingen hield. Volgens cijfers van het Duitse parlement was Steinbrück daarmee het parlementslid met de hoogste neveninkomsten. Voor één gesprekavond in de industriestad Bochum ving de econoom zelfs 25 000 euro. De organisatie beweerde dat de SPD’er die som kreeg als hij het bedrag aan een goed doel zou schenken, maar moest later die bewering intrekken. Daarbovenop zou hij volgens het weekblad Focus een half miljoen euro hebben verdiend aan de royalty’s van zijn vlot verkopende boeken en de zitpenningen van de raden van bestuur waarin hij zetelde. In totaal zou Steinbrück op vier jaar tijd twee miljoen euro hebben verdiend, een loon dat de doorsnee SPD-kiezer in zijn hele loopbaan wellicht niet bijeenharkt.

Enkele dagen na zijn aanstelling als Kanzlerkandidat gaf Steinbrück een auditkantoor de opdracht om zijn inkomsten door te lichten. Bepaalde bijverdiensten vielen moeilijk met zijn vroegere ambt van financiënminister te rijmen. Zo incasseerde de sociaaldemocraat 15 000 euro voor een lezing bij het bekende advocatenkantoor Freshfields, dat voor het Duitse ministerie van Financiën consultancywerk ter waarde van bijna 2 miljoen euro had uitgevoerd. Steinbrück, een verwoed schaakliefhebber, engageerde zich niet alleen voor de consultancy-kantoren, maar ook voor de sportwereld. Toen het wereldkampioenschap schaken in 2006 in zijn woonplaats Bonn plaatsvond, kregen een aantal grote Duitse bedrijven zoals Porsche en Deutsche Bank een enveloppe met het briefhoofd van het ministerie van Financiën in de bus. Daarin vonden ze een vriendelijke vraag tot sponsoring van het wereldkampioenschap vanwege… minister Peer Steinbrück.

(Peer Steinbrück vs wereldkampioen Wladimir Kramnik – Bron: General Anzeiger Bonn)

Steinbrück, die verklaarde geen fles wijn te drinken die minder dan 5 euro kost, liet ten slotte ook zijn licht schijnen over het loon van de Duitse kanselier. “Bijna elke directeur van een Sparkasse in Noordrijn-Westfalen verdient meer dan de bondskanselier”, zei het SPD-kopstuk in de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. “Een bondskanselier verdient in Duitsland te weinig, gemeten aan de inspanningen die hij moet doen, en in vergelijking met andere jobs met minder verantwoordelijkheid en meer loon”. Dit jaar had de huidige regering voor het eerst in 12 jaar de wedde van de bondskanselier verhoogd, waardoor Angela Merkel nu maandelijks ongeveer 17 000 euro verdient. Oud-bondskanselier en partijgenoot Gerhard Schröder zette Steinbrück in de krant Bild am Sonntag op zijn plaats: “Ik heb altijd kunnen leven van mijn loon als kanselier. Wie vindt dat hij als politicus te weinig verdient, kan een ander beroep kiezen.”

Gezien zijn leeftijd (66) en de verkiezingsuitslag (25,7%) wacht Steinbrück eerder een welverdiend pensioen.

Permalink voor ingesloten afbeelding

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: