Thuisblijvers vormen Duitslands grootste partij

20 sep

Dit artikel verscheen eerder op de website Apache.

Zondag kiezen de Duitsers in een nieuw parlement. Waarnemers vrezen dat veel mensen thuis zullen blijven. De Partij van de Niet-Kiezers probeert hen alsnog naar de stembus te lokken.

(In bovenstaand grappig filmpje roept de vakbond IG Metall iedereen op om te gaan stemmen.)

In tegenstelling tot België kent Duitsland geen stemplicht. Lange tijd maakte ongeveer 80 procent van de Duitsers gebruik van hun stemrecht bij de federale verkiezingen, maar in 2009 viel de opkomst bruusk terug naar 70,8 procent, waarbij in bepaalde Oost-Duitse deelstaten amper drie vijfden van de kiezers een stem uitbracht. Omgerekend daagden meer dan 18 miljoen kiesgerechtigde Duitsers in 2009 niet op. Daarmee vormden de thuisblijvers eigenlijk de grootste partij van het land. De christendemocratische Union van Angela Merkel kon immers maar 14,6 miljoen kiezers overtuigen.

De vele niet-stemmers verkeren in goed gezelschap. De gevierde filosoof Peter Sloterdijk bekende onlangs dat hij zondag niet zal stemmen omdat hij zich stoort aan de ‘lethargocratie’ in Duitsland. In het weekblad Der Spiegel vergeleek hij Duitse politici met medewerkers van de spoorwegen. “Wie zich bij hen beklaagt, krijgt te horen dat ze het zelf ook niet meer weten.” Volgens Sloterdijk is niet alleen de politiek, maar ook de burger niet langer op zoek naar politieke alternatieven. “De veranderingsschuwe Duitsers willen een slapende regering”, aldus Sloterdijk. “Tot nog toe was het zogezegd politiek verstandig om voor het minste kwaad te kiezen. Maar wat moet ik doen als ik niet meer weet wat het minste kwaad is?”, vroeg de filosoof zich af.

Wunderbar

Werner Peters werkte lange tijd voor de christendemocratische CDU. Nadat hij de partij, gedegouteerd door de vele intriges, de rug toekeerde, stichtte hij in 1998 de Partei der Nichtwähler (Partij van de Niet-Kiezers). De partij telt vandaag naar eigen zeggen 400 leden. Bij de federale verkiezingen komt de partij enkel op in de deelstaat Noordrijn-Westfalen.

Naamloos

De Partei der Nichtwähler wil de vele thuisblijvers in Duitsland een stem geven. “De politiek is niet meer geloofwaardig”, vertelt partijvoorzitter Werner Peters aan de telefoon. “Politici maken enkel zinloze beloftes of valse beloftes die ze niet kunnen waarmaken. Angela Merkel belooft zelfs helemaal niks. Ze zegt gewoon: ‘alles is wunderbar, alles moet zo verdergaan, stem op mij’. Burgers hebben het gevoel dat de politieke kaste niet meer weet wat te doen. Politici doen enkel alsof ze de problemen kunnen oplossen. Het probleem zit niet in de programma’s van de verschillende partijen, die toch onderling inwisselbaar zijn. Het probleem is de manier waarop politiek werkt.”

Aangezien in Duitsland een nationale kiesdrempel van 5 procent bestaat, beseft Peters dat zijn partij niet in het parlement zal geraken. “We zijn niet onrealistisch”, stelt de partijvoorzitter. “Tijdens deze campagne proberen we in de eerste plaats ons programma uit te leggen en een bewustzijn te scheppen”. Het bewust korte partijprogramma eist samenvallende verkiezingen, meer volksraadplegingen en de beperking van een parlementair mandaat tot twee legislaturen. De honderden zetels die eigenlijk niet-stemmers toekomen, wil de partij per lottrekking onder de bevolking verdelen. Daarnaast wil Peters de partijdiscipline in het parlement afschaffen. “Als wij ooit in het parlement zouden zitten, stemmen we voor een idee als we akkoord gaan en stemmen we tegen als we niet akkoord zijn. Zoiets gebeurt vandaag niet meer in het parlement.”

Fascistische stemplicht

Vanuit Belgisch standpunt lijkt de oplossing voor de lage opkomstgraad logisch. Dat dacht ook Jörn Thießen. In de aanloop van de verkiezingen in 2009 stelde het toenmalige SPD-parlementslid voor om in Duitsland een kiesplicht ‘naar Belgisch model’ in te voeren. Thuisblijvers wilde Thießen een boete van vijftig euro opleggen. Gevraagd naar een reactie wil Thießen vandaag niets meer kwijt over het thema. Officieel omdat hij niet meer actief is als politicus, maar vermoedelijk houdt hij slechte herinneringen over aan zijn voorstel. Een dag nadat Thießen zijn idee had gelanceerd, berichtte de krant Bild over de honderden, vaak beledigende reacties die de SPD’er had ontvangen. “Ook niet gaan stemmen is een democratische meningsuiting, fascist!”, schreef iemand. Of nog: “U wil een boete voor niet-stemmers invoeren. Waarom eist u niet meteen: ‘kop eraf’?”

IMG_3813(Reclamecampagne van het Duitse parlement: “Ik kies voor goede tijden! En jij?”)

Werner Peters vindt een stemplicht volstrekt ondemocratisch. “Het moet aan de mensen overgelaten worden of ze stemmen of niet. De stemplicht zal niets veranderen.” Ons land kan Peters niet tot voorbeeld dienen. “Hoe lang heeft het in België niet geduurd vooraleer jullie een regering hebben gevormd?”

Zelf gaat de voorzitter van de Partij van de Niet-Kiezers zondag in elk geval stemmen. Voor zichzelf.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: